Итгэлийг тань ашигладаг цахим залилан
Фишинг халдлага нь итгэлтэй хүн, байгууллагын дүрээр таныг хуурч, мэдээллээ өгөх, мөнгө шилжүүлэх эсвэл хортой файл нээхэд хүргэдэг цахим халдлагын арга юм.
SMS, цахим шуудан, Facebook, Messenger, Telegram, хуурамч зар, вэбсайт болон QR кодоор дамжин ирж болно.
Фишинг халдлагын түгээмэл шинж
! Нэг сэжигтэй шинж илэрсэн ч түр зогсож шалгаарай. Алдаагүй бичиглэл, танил лого нь аюулгүй гэсэн баталгаа биш.
Танд ийм мессеж ирж байсан уу?
Цахим залилан ямар ч хэлбэртэй байж болно.
Урьдчилан сэргийлэх
- Нууц үг. Хаяг бүрд өөр, урт нууц үг сонгож, нууц үгийн менежер ашигла.
- Нэвтрэх хамгаалалтаа нэм. Боломжтой бол passkey буюу нэвтрэх түлхүүр, эсвэл олон хүчин зүйлийн баталгаажуулалт ашигла.
- Кодоо бусдад бүү өг. Өөрөө эхлүүлээгүй нэвтрэх хүсэлтийг бүү зөвшөөр.
- Төхөөрөмжөө шинэчил. Үйлдлийн систем, хөтөч, аппын шинэчлэлтийг тогтмол хий.
- Мэдэгдлээ идэвхжүүл. Банкны гүйлгээ болон шинэ төхөөрөмжийн нэвтрэлтийг хяна.
Фишинг халдлагад өртсөн байж болзошгүй бол яах вэ?
Зөвхөн холбоос дарсан бол
Хуудсыг хаа. Файл татагдсан эсвэл зөвшөөрөл өгсөн эсэхийг шалга. Холбоос дарсан нь дангаараа заавал халдлагад өртсөн гэсэн үг биш.
Нууц үгээ оруулсан бол
Итгэлтэй төхөөрөмжөөс албан ёсны сайтад нэвтрэн нууц үгээ нэн даруй соль. Ижил нууц үгтэй бусад бүртгэлээ шинэчилж, танихгүй төхөөрөмжүүдийн нэвтрэлтийг гарга.
Банкны мэдээлэл, код өгсөн эсвэл мөнгө шилжүүлсэн бол
Банктайгаа нэн даруй холбогдож карт, дансаа хаалгах буюу гүйлгээг хязгаарлуулах хүсэлт гарга. Цагдаагийн 102 эсвэл Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх газрын 51265666 дугаарт цаг алдалгүй мэдэгд.
Сэжигтэй файл ажиллуулсан эсвэл апп суулгасан бол
Төхөөрөмжийн интернэт холболтыг салгаж, Кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төвийн 113 дугаарт ханд. Ажлын төхөөрөмж бол байгууллагынхаа мэдээллийн аюулгүй байдал хариуцсан ажилтанд даруй мэдэгд.
Баримтаа хадгалаарай: Мессеж, илгээгчийн хаяг, холбоос, огноо, гүйлгээний нотлох баримтыг хадгалж мэдэгд. Мэдээлэхдээ нууц үг, баталгаажуулах кодоо бүү оруул.
Сэжиг төрвөл зогсож шалга.
Өртсөн бол шуурхай мэдэгд.
Шуурхай мэдээлснээр таны алдсан мөнгөн дүнд хязгаарлалт тогтоох, цаашдын эрсдэлээс сэргийлэх боломжтой.
Залилангийн хохирогч болсон бол
Банктайгаа холбогдож, цагдаагийн байгууллагад нэн даруй мэдэгдээрэй.
Мэдээллийн систем, сүлжээнд зөрчил илэрвэл
Кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төвд мэдээлээрэй.